Przejdź do treści głównej
Przedstawicielstwo w Polsce
Artykuł prasowy10 lutego 2022Przedstawicielstwo w Polsce

Wschodnie regiony UE nadrabiają zaległości

Nowe sprawozdanie na temat spójności potwierdza, że dysproporcje między regionami UE zmniejszają się dzięki wsparciu ze strony UE.

Wschodnie regiony UE nadrabiają zaległości

Nowe programy polityki spójności na lata 2021–2027 to dalsze inwestycje na rzecz regionów i obywateli, w koordynacji z pakietem NextGenerationEU.

Z opublikowanego przez Komisję 8. sprawozdania na temat spójności wynika, że polityka spójności przyczyniła się do zmniejszenia dysproporcji terytorialnych i społecznych między regionami UE. Dzięki środkom polityki spójności ma wzrosnąć poziom PKB na mieszkańca w regionach słabiej rozwiniętych wzrośnie nawet o 5 proc. do 2023 r. Te same inwestycje pomogły również zmniejszyć o 3,5 proc. różnicę w poziomie PKB na mieszkańca między regionami najuboższymi (pierwszy decyl) a najbogatszymi (ostatni decyl).

W sprawozdaniu wskazuje się również na fakt, że dzięki swojej elastyczności polityka spójności zapewniała bardzo potrzebne i szybkie wsparcie państwom członkowskim oraz jednostkom samorządu lokalnego i regionalnego w okresie spowolnienia gospodarczego i najpoważniejszego kryzysu zdrowotnego ostatnich lat.

Nowe programy polityki spójności na lata 2021–2027 to dalsze inwestycje na rzecz regionów i obywateli, w ścisłej koordynacji z potencjałem finansowym pakietu NextGenerationEU.

Dodatkowe główne wnioski

  • Znaczenie polityki spójności jako źródła inwestycji wzrosło Od okresu programowania 2007–2013 do okresu programowania 2014–2020 nakłady na politykę spójności wzrosły z równowartości 34 proc. do 52 proc. całkowitych inwestycji publicznych.
  • Od 2001 r. regiony słabiej rozwinięte w Europie Wschodniej nadrabiają zaległości w stosunku do pozostałych regionów UE. Jednak równocześnie wiele regionów o średnim dochodzie i regionów słabiej rozwiniętych, zwłaszcza w Europie południowej i południowo-zachodniej, doświadczyło stagnacji lub zapaści gospodarczej.
  • Konwergencja między państwami członkowskimi przyspieszyła, jednak w szybko rozwijających się państwach członkowskich pogłębiły się wewnętrzne dysproporcje regionalne.
  • Zatrudnienie rośnie, ale dysproporcje regionalne są większe niż przed 2008 r.
  • Liczba osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym spadła w latach 2012–2019 o 17 mln.
  • Regionalna przepaść innowacyjna w UE pogłębiła się ze względu na brak inwestycji w badania i rozwój oraz słabości ekosystemów innowacji w najsłabiej rozwiniętych regionach.
  • Społeczeństwo UE starzeje się i w nadchodzących latach liczba jej mieszkańców zacznie maleć. W 2020 r. 34 proc. ludności UE mieszkało w wyludniającym się regionie. Prognozuje się, że w 2040 r. będzie to 51 proc.

Jak zaznaczyła komisarz ds. spójności i reform Elisa Ferreira: - Ósme sprawozdanie na temat spójności jasno wskazuje na znaczenie polityki spójności we wspieraniu konwergencji i zmniejszaniu nierówności pomiędzy państwami i regionami w UE. Określenie w sprawozdaniu obszarów, w których konieczne są dodatkowe i skuteczniejsze działania państw członkowskich i poszczególnych regionów, pozwala nam wyciągać wnioski z dotychczasowych doświadczeń oraz przygotować się do wyzwań przyszłości. Aby nadal móc wspierać regiony w odbudowie po pandemii i czerpaniu korzyści z transformacji w kierunku ekologicznej i cyfrowej Europy oraz przyczynianiu się do długoterminowego wzrostu, musimy szybciej przyjmować i wdrażać programy polityki spójności na lata 2021-2027.

Komisarz do spraw miejsc pracy i praw socjalnych Nicolas Schmit dodał: - Pandemia zwiększyła ryzyko nierówności w UE, a polityka spójności jest jednym z naszych głównych narzędzi walki z tym trendem oraz inwestowania w ludzi. Pomaga nam w osiągnięciu celu, jakim jest zbudowanie silnej Europy socjalnej, która sprzyja włączeniu społecznemu i jest sprawiedliwa. Jestem dumny, że dzięki funduszom UE dzieci znajdujące się w niekorzystnej sytuacji otrzymują książki i komputery; młodzi ludzie mogą odbywać praktyki zawodowe przygotowujące do wejścia na rynek pracy; a osoby wymagające szczególnej troski mają dostęp do ciepłych posiłków i opieki.

Polityka spójności odpowiada na główne wyzwania, przed którymi stoją regiony UE

Polityka spójności przyczyniła się do realnej poprawy sytuacji wielu regionów i obywateli UE. Pomogła inwestować w bardziej zrównoważony i trwały wzrost, który niesie ze sobą długoterminowe korzyści. Wsparciem objęto infrastrukturę fizyczną i cyfrową, edukację i kształcenie, MŚP oraz transformację ekologiczną.

W ostatnim czasie polityka spójności pomogła regionom UE stawić czoła wyzwaniom związanym z pandemią COVID-19 i jej skutkami. Dwa pakiety wsparcia (CRII oraz CRII+) uruchomione wiosną 2020 r. zapewniły natychmiastową płynność, zwiększyły elastyczność wydatków, podniosły stopę współfinansowania do 100 proc. oraz rozszerzyły zakres Funduszu Solidarności UE.

Poprzez REACT-EU, w ramach NextGenerationEU, udostępniono dodatkowe 50,6 mld euro, aby wesprzeć odbudowę gospodarczą po pandemii. Dzięki tym środkom regiony i miasta mogły nadal inwestować w rozwój, przygotowując się na okres programowania 2021-2027. Mechanizm ten zapewnił również niezbędne działania osłonowe dla osób wymagających szczególnego traktowania, których sytuacja pogorszyła się jeszcze bardziej w wyniku pandemii.

W ciągu kolejnych lat polityka spójności będzie nadal wspierała sprawiedliwy i zrównoważony rozwój we wszystkich regionach UE, a jednocześnie transformację ekologiczną i cyfrową dzięki:

  • kompleksowemu i ukierunkowanemu podejściu do rozwoju: finansowaniu, zarządzaniu, spójności i synergii z politykami krajowymi;
  • ukierunkowanym na konkretny obszar, wielopoziomowym i partnerskim politykom, które będą dostosowane do potrzeb najbardziej wrażliwych terytoriów;
  • stałej zdolności przystosowania się do nowych i niespodziewanych wyzwań.

Dalsze kroki

Wnioski z 8. sprawozdania na temat spójności będą stanowić wkład w obrady nadchodzącego Forum Spójności (17–18 marca 2022 r.), w którym udział wezmą przedstawiciele instytucji UE, władz krajowych, regionalnych i lokalnych ze wszystkich państw członkowskich, partnerów społecznych i gospodarczych, organizacji pozarządowych i środowisk akademickich. Forum będzie debatować o tym, w jaki sposób polityka spójności może zagwarantować, że żaden region nie pozostanie w tyle w procesie trwających przemian strukturalnych oraz że wszystkie będą mogły czerpać korzyści z transformacji ekologicznej i cyfrowej.

Przebieg procedury

Co trzy lata Komisja publikuje sprawozdanie na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE, w którym przedstawia postępy i rolę UE jako siły napędowej rozwoju regionalnego. W sprawozdaniu analizowane są zmiany w zakresie spójności w UE w oparciu o szeroki wachlarz wskaźników, takich jak dobrobyt, zatrudnienie, poziom wykształcenia oraz dostępność i sprawowanie rządów.

Sprawozdanie opiera się na faktach i liczbach i umożliwia wgląd w stan i proces rozwoju regionów UE i stojące przed nimi wyzwania. Sprawozdanie ocenia, czy dysproporcje między poszczególnymi regionami zmniejszyły się oraz które regiony przewodzą w innowacyjności, zatrudnieniu i zdolnościach instytucjonalnych, a które muszą nadrabiać zaległości w tym zakresie. W sprawozdaniu szacuje się również postępy regionów w zielonej i cyfrowej transformacji oraz potrzebę udzielenia dodatkowego wsparcia. Jaśniejszy obraz tego, co zostało osiągnięte, a co należy jeszcze zrobić w okresie programowania 2021–2027, pomoże wyznaczyć kierunek polityk i inwestycji UE, aby wesprzeć zrównoważony i długofalowy wzrost gospodarczy regionów.

Dodatkowe informacje

Informacje szczegółowe

Data publikacji
10 lutego 2022
Autor
Przedstawicielstwo w Polsce