Mikrodrobiny plastiku nie na sprzedaż

Pozwolą zapobiec sprzedaży mikrodrobin plastiku jako takich oraz produktów, do których celowo się je dodaje i z których są one uwalniane do środowiska w trakcie użytkowania. W należycie uzasadnionych przypadkach zastosowanie mają odstępstwa i okresy przejściowe, aby umożliwić zainteresowanym stronom dostosowanie się do nowych przepisów.

Przyjęte ograniczenie zakłada szeroką definicję mikrodrobin plastiku – obejmuje ona wszystkie cząstki polimerów syntetycznych o długości poniżej 5 mm, które są organiczne, nierozpuszczalne i odporne na degradację. Celem jest ograniczenie emisji celowo stosowanych mikrodrobin plastiku pochodzących z możliwie jak największej liczby produktów. Oto kilka przykładów powszechnie stosowanych produktów, które są objęte zakresem ograniczenia:

• granulat wypełniający stosowany na sztucznych nawierzchniach sportowych – największe źródło celowo stosowanych mikrodrobin plastiku w środowisku;
• kosmetyki, w których mikrodrobiny plastiku wykorzystuje się do wielu różnych celów, takich jak złuszczanie naskórka (mikrogranulki złuszczające) czy uzyskiwanie konkretnej tekstury, zapachu lub barwy;
• detergenty, zmiękczacze tkanin, brokat, nawozy, środki ochrony roślin, zabawki, leki i wyroby medyczne.

Produkty używane w zakładach przemysłowych lub nieuwalniające mikrodrobin plastiku podczas użytkowania są objęte odstępstwem od zakazu sprzedaży, ale ich producenci będą musieli przedstawić instrukcje dotyczące sposobu użytkowania i utylizacji produktu, aby zapobiec emisjom mikrodrobin plastiku.

Ograniczenie to przyczynia się do transformacji ekologicznej przemysłu UE i promowuje innowacyjne produkty wolne od mikrodrobin plastiku – od kosmetyków przez detergenty po nawierzchnie sportowe. Obywatele UE uzyskają dostęp do bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych produktów, a przedsiębiorstwa przemysłowe w UE – zwłaszcza MŚP – które zainwestowały w opracowanie takich innowacyjnych produktów staną się bardziej konkurencyjne i odporne. Thierry Breton, komisarz do spraw rynku wewnętrznego - 25/09/2023

Zakaz stosowania celowo dodawanych mikrodrobin plastiku jest reakcją na poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzi. Mikrodrobiny plastiku występują w morzach, rzekach i na lądzie, a także w żywności i wodzie pitnej. Dzisiejsze ograniczenie dotyczy bardzo małych cząstek, ale stanowi wielki krok na drodze do redukcji zanieczyszczeń wytwarzanych przez człowieka. Virginijus Sinkevičius, komisarz do spraw środowiska, oceanów i rybołówstwa - 25/09/2023

Co dalej?

Pierwsze środki, na przykład zakaz stosowania luźnego brokatu i mikrogranulek złuszczających, zaczną obowiązywać po wejściu w życie ograniczenia, tj. za 20 dni. W innych przypadkach zakaz sprzedaży zacznie obowiązywać po dłuższym okresie, aby dać zainteresowanym stronom czas na opracowanie i wdrożenie rozwiązań alternatywnych.

Kontekst

Zgodnie z deklaracjami zawartymi w Europejskim Zielonym Ładzie i nowym planie działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym Komisja angażuje się w zwalczanie zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku. W planie działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń Komisja wyznaczyła cel w postaci redukcji zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku o 30 proc. do 2030 r.

Dążąc do tego celu, Komisja pracuje nad ograniczeniem zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku z różnych źródeł: odpady i śmieci z tworzyw sztucznych, przypadkowe i niezamierzone uwalnianie do środowiska (np. straty granulatu z tworzyw sztucznych, degradacja opon lub uwalnianie z odzieży), a także celowe wykorzystanie w produktach.

Aby rozwiązać problem zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku, a jednocześnie zapobiec ryzyku rozdrobnienia na jednolitym rynku, Komisja zwróciła się do Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) o ocenę ryzyka związanego z celowo dodawanymi do produktów mikrodrobinami plastiku oraz o odpowiedź na pytanie, czy potrzebne są dalsze działania regulacyjne na szczeblu UE. ECHA stwierdziła, że mikrodrobiny plastiku celowo dodawane do niektórych produktów są uwalniane do środowiska w sposób niekontrolowany i zaleciła ich ograniczenie.

Na podstawie dowodów naukowych przedstawionych przez ECHA Komisja opracowała wniosek o wprowadzenie ograniczeń na mocy rozporządzenia REACH, który został przegłosowany przez państwa UE, a przed przyjęciem przeszedł pomyślnie kontrolę Parlamentu Europejskiego i Rady.

Dodatkowe informacje

• Pytania i odpowiedzi dotyczące ograniczenia dotyczącego celowo dodawanych mikrodrobin plastiku
• Link do przyjętego ograniczenia
• Europejska Agencja Chemikaliów w sprawie mikrodrobin plastiku
• Plan działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń
• Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym