Pakiet zachęt i ułatwień w zakresie dodatkowego oszczędzania emerytalnego, jaki proponuje Komisja Europejska, to odpowiedź na sytuację demograficzną i zmiany na rynku pracy.
Komisja Europejska przyjęła pakiet środków mających pomóc obywatelom w zapewnieniu odpowiedniego dochodu na emeryturze poprzez poprawę dostępu do lepszych i skuteczniejszych emerytur dodatkowych. Proponowane działania mają na celu uzupełnienie, a nie zastąpienie emerytur publicznych, które stanowią podstawę systemów emerytalnych we wszystkich państwach członkowskich.
Pakiet stanowi część strategii Komisji na rzecz unii oszczędności i inwestycji, której celem jest stworzenie gospodarstwom domowym większych możliwości budowania majątku za pośrednictwem rynków kapitałowych, a jednocześnie pobudzenie wzrostu gospodarczego i konkurencyjności UE.
W świetle zmian demograficznych i dynamiki rynku pracy, które wymagają dostosowania systemów emerytalnych, dodatkowe emerytury – zarówno pracownicze, jak i indywidualne programy emerytalne – mogą pomóc obywatelom w osiągnięciu bardziej zróżnicowanych dochodów emerytalnych, zwiększając bezpieczeństwo finansowe i stabilność przy przechodzeniu na emeryturę. Mogą one uzupełniać świadczenia z emerytur publicznych, które w wielu przypadkach nie wystarczą do utrzymania odpowiedniego poziomu życia, zwłaszcza wśród osób znajdujących się w trudnej sytuacji i kobiet, gdzie zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć między mężczyznami a kobietami wynosi obecnie 24,5 proc.
Silniejsze i skuteczniejsze dodatkowe programy emerytalne mogą również przyczynić się do wzrostu gospodarczego i konkurencyjności Europy poprzez mobilizację długoterminowych oszczędności na rzecz inwestycji produkcyjnych.
Celem proponowanych środków jest zwiększenie zarówno popytu na dodatkowe emerytury, jak i ich podaży. Inicjatywy te są w pełni zgodne z kompetencjami państw członkowskich w zakresie organizacji i projektowania krajowych systemów emerytalnych, a także z autonomią partnerów społecznych, w przypadku gdy są oni odpowiedzialni za tworzenie systemów emerytalnych i zarządzanie nimi.
Pakiet ten stanowi rozwinięcie i uzupełnienie innych zapowiedzianych dotychczas przez Komisję inicjatyw SIU, w tym dotyczących wiedzy finansowej oraz zalecenia w sprawie rachunków oszczędnościowo-inwestycyjnych, których wspólnym celem jest poprawa dobrobytu finansowego obywateli UE, w szczególności poprzez rozszerzenie możliwości uzyskania lepszego zwrotu z oszczędności.
Nasz cel jest jasny: Każdy powinien być w stanie utrzymać dobry poziom życia na emeryturze. Dlatego też przyjęliśmy kompleksowe podejście do wzmocnienia dodatkowych emerytur w celu uzupełnienia, a nie zastąpienia emerytur publicznych. Nasze środki dadzą Europejczykom lepsze narzędzia do bezpiecznego planowania starości, a jednocześnie odblokują nowe źródła finansowania w celu pobudzenia gospodarki UE. Wzywam wszystkie zainteresowane strony, w tym państwa członkowskie, do przyłączenia się do naszych wysiłków, ponieważ skuteczne wdrożenie na szczeblu krajowym będzie miało kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych wspólnych celów.Maria Luís Albuquerque, komisarz do spraw usług finansowych oraz unii oszczędności i inwestycji
Proponowane środki
Zalecenie w sprawie systemów śledzenia uprawnień emerytalnych, tablic wskaźników emerytalnych oraz automatycznej rejestracji w dodatkowych programach emerytalnych
Komisja zaleca państwom członkowskim:
Wdrożenie, zgodnie z uwarunkowaniami krajowymi i przy pełnym poszanowaniu roli i autonomii partnerów społecznych oraz prerogatyw w zakresie rokowań zbiorowych, automatycznej rejestracji, tj. automatycznego włączania pracowników do dodatkowych emerytur, z pełną swobodą wyboru przez jednostki.Będzie się to odbywać w oparciu o istniejące dobre praktyki w UE oraz wnioski wyciągnięte z doświadczeń innych krajów. Jest to sposób na zwiększenie uczestnictwa w dodatkowych programach emerytalnych i odblokowanie większej skali rynków dodatkowych programów emerytalnych.
Dalszy rozwój kompleksowych systemów monitorowania emerytur, aby zapewnić obywatelom jasny przegląd ich praw emerytalnych i przewidywanych świadczeń we wszystkich systemach emerytalnych. Takie systemy monitorowania pomogą rozwiązać problem niskiego udziału w dodatkowych emeryturach, często ze względu na ograniczoną świadomość obywateli na temat ich przyszłych emerytur. Powinny one być zgodne z europejską usługą śledzenia ruchu i wspierać mobilność transgraniczną oraz
Opracowanie krajowych tablic wskaźników emerytalnych, aby decydenci polityczni państw członkowskich mieli lepszy obraz zakresu, stabilności i adekwatności ich wielofilarowego systemu emerytalnego. Te krajowe pulpity nawigacyjne zostałyby ostatecznie uwzględnione w pulpicie nawigacyjnym dotyczącym emerytur na szczeblu UE.
Wniosek ustawodawczy dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie instytucji pracowniczych programów emerytalnych (IORP) II
W dyrektywie IORP II ustanowiono wspólne normy UE w celu zapewnienia należytego zarządzania IORP i nadzoru nad nimi, przy jednoczesnym poszanowaniu roli partnerów społecznych. Wiele programów pozostaje jednak zbyt małych, aby zdywersyfikować swoje inwestycje i zapewnić optymalne wyniki dla oszczędzających.
Aby uwolnić potencjał pracowniczych programów emerytalnych, Komisja proponuje wzmocnienie i modernizację ram w celu lepszego wspierania efektywności, skali i zaufania do dodatkowych emerytur.
Przegląd zwiększa ochronę oszczędzających i usuwa bariery dla konsolidacji rynkowej i innych form wspierania korzyści skali. Środki te pomogą IORP w bardziej efektywnym funkcjonowaniu, obniżeniu kosztów, dywersyfikacji portfeli inwestycyjnych, w tym kapitałowych, w celu zapewnienia większego zwrotu z oszczędności obywateli. Przyczynia się to również do zwiększenia możliwości finansowania dla europejskich przedsiębiorstw.
Wniosek ustawodawczy dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE)
Przegląd rozporządzenia w sprawie OIPE ma na celu uczynienie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) bardziej atrakcyjną, dostępną i opłacalną opcją dla oszczędzających. Usunie ona istniejące wymogi i cechy konstrukcyjne, które utrudniają korzystanie z OIPE, a jednocześnie będzie nadal zapewniać wysoki poziom ochrony konsumentów.
Przegląd wprowadza przystępny cenowo i łatwo dostępny „podstawowy OIPE”, inwestowany w proste aktywa finansowe i oferowany publicznie bez doradztwa. Oszczędzający będą mieli również dostęp do „dostosowanych” OIPE, które mogą obejmować gwarancje i bardziej złożone aktywa, co będzie wymagało porady, aby zapewnić ich zrozumienie przez konsumentów. W rezultacie OIPE będzie można dostosować do różnych preferencji inwestorów i będzie odpowiedni dla różnych rodzajów dostawców, w tym podmiotów zarządzających aktywami i ubezpieczycieli. OIPE będzie również otwarty na wykorzystanie w miejscu pracy i mógłby stanowić bazę do automatycznego włączania uczestników, jeżeli jest to dozwolone na mocy prawa krajowego i w pełni respektuje prerogatywy i autonomię partnerów społecznych.
Zmiany te złagodzą bariery w świadczeniu i dystrybucji, poszerzą wybór dla oszczędzających, wsparte korzystnym i spójnym traktowaniem podatkowym, ponieważ państwa członkowskie będą zobowiązane do zapewnienia porównywalnego traktowania pod względem podatkowym krajowych indywidualnych produktów emerytalnych.
Wyjaśnienie zasady „ostrożnego inwestora”:
Zasada „ostrożnego inwestora” reguluje sposób, w jaki IORP i dostawcy OIPE powinni inwestować swoje portfele aktywów i nimi zarządzać. Zasada ta była jednak interpretowana i wdrażana bardzo różnie w poszczególnych państwach członkowskich, co często ograniczało zdolność systemów emerytalnych do dywersyfikacji inwestycji, w szczególności w kapitał własny. Zgodnie ze strategią SIU przyjęty dziś komunikat Komisji wyjaśnia tę zasadę w celu zwiększenia inwestycji w kapitał własny – zarówno prywatny, jak i notowany na giełdzie – aby pomóc obywatelom w uzyskiwaniu wyższych długoterminowych zwrotów z oszczędności i uwolnić nowe źródła finansowania gospodarki UE.
Kolejne kroki
Wnioski dotyczące zmiany dyrektywy IORP II i rozporządzenia w sprawie OIPE będą teraz musiały zostać wynegocjowane i uzgodnione przez Parlament Europejski i Radę.
Komisja będzie monitorować wdrażanie zalecenia na szczeblu krajowym za pomocą kilku mechanizmów, w tym europejskiego semestru. Będzie promować wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi.
