Koleje pod unijnym nadzorem

Od października 2024 r. polska policja i straż graniczna testują udostępnione przez KE urządzenia do wykrywania śladowych ilości materiałów wybuchowych w środowisku kolejowym. Chodzi o wypróbowanie zaawansowanych technologii bezpieczeństwa służących ochronie przestrzeni publicznej i infrastruktury krytycznej w ramach wdrażania unijnego programu zwalczania terroryzmu. 

W dniach 17 i 18 grudnia 2025 r. Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Migracji i Sprawy Wewnętrznych zorganizował w Brukseli (Belgia) warsztaty w celu dokonania przeglądu stosowania detektorów. W warsztatach uczestniczyła Polska Straż Graniczna i Służba Ochrony Kolei Oddział Warszawa, Polskie Koleje Państwowe oraz Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego wraz z członkami firmy produkcyjnej urządzenia (Smiths Detection). Dołączyli również przedstawiciele Wspólnego Centrum Badawczego, Europolu, The High Risk Security Network (HRSN - sieć bezpieczeństwa wysokiego ryzyka) oraz belgijskiej policji. Warsztaty obejmowały omówienie pozytywnych wyników pilotażu i obszarów wymagających dalszej poprawy. Pozwoliło to również na zebranie dobrych praktyk, które będą miały zasadnicze znaczenie dla kolejnych działań pilotażowych.

IONSCAN600 to urządzenie mobilne, które można w razie potrzeby przemieszczać między stacjami kolejowymi. Może szybko skanować bagaż pozostawiony bez nadzoru w poszukiwaniu materiałów wybuchowych i pomóc uniknąć akcji ewakuacyjnych. Podczas prób urządzenie wykorzystywano do skanowania wybranych obszarów stacji kolejowych, takich jak schowki, wagony pasażerskie i towarowe oraz tory kolejowe. 

Na przejściach granicznych między Polską, Ukrainą i Białorusią urządzenie skanowało pasażerów i tabor. W jednej z lokalizacji detektor wykorzystano 2225 razy co pozwoliło na wykrycie śladów materiałów wybuchowych na wielu osobach. Policja i straż graniczna uznały urządzenie za łatwe i intuicyjne w obsłudze, pozwalające na szybkie i szczegółowe wyniki. Skaner m.in. pomógł policji odkryć zorganizowaną grupę przestępczą działającą na jednym z dworców w Warszawie. 

Tomasz Lachowicz, Dyrektor Przedstawicielstwa PKP w Brukseli, który inicjował rozpoczęcie procesu pilotażowego od strony sektora kolejowego, podkreślił, że obecny wspólny projekt już przyniósł wymierne korzyści w zakresie bezpieczeństwa pasażerów. 

Wykorzystywany w różnych częściach Polski sprzęt zwiększa bezpieczeństwo polskich kolei, co jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy nie można wykluczyć kolejnych prób sabotażu. Wyniki polskiego pilotażu oraz warsztatów zostaną wykorzystane w pracach nad unijnymi standardami dobrowolnego wykrywania (EU Voluntary Detection Standards).

Dowiedz się więcej