UE potrzebuje sieci energetycznej obejmującej kable, rury i sieci, która umożliwi swobodny i bezpieczny przepływ czystej, przystępnej cenowo energii do każdego zakątka Unii.
Artykuł prasowy
17 grudnia 2025
Przedstawicielstwo w Polsce
Czas na przeczytanie: 5 min
Podstawa europejskiego systemu energetycznego, infrastruktura sieciowa, zostanie zmodernizowana i rozszerzona, aby uwolnić jej pełny potencjał. Zaproponowany przez Komisję europejski pakiet sieci i inicjatywa dotycząca autostrad energetycznych umożliwią efektywny przepływ energii we wszystkich państwach członkowskich, integrując tańszą czystą energię i przyspieszając elektryfikację. Pomoże to obniżyć ceny energii i zapewni wszystkim Europejczykom przystępne cenowo warunki życia. Zapewni to bezpieczne i niezawodne dostawy w miarę odchodzenia Europy od importu energii z Rosji w celu osiągnięcia niezależności energetycznej.
Pakiet dotyczący sieci wyznacza nowe podejście do infrastruktury energetycznej poprzez wprowadzenie prawdziwie europejskiej perspektywy planowania infrastruktury, przy jednoczesnym przyspieszeniu procedur wydawania pozwoleń i zapewnieniu sprawiedliwszego podziału kosztów w odniesieniu do projektów transgranicznych. Nowe podejście umożliwi jak najlepsze wykorzystanie naszej istniejącej infrastruktury energetycznej, a jednocześnie przyspieszy rozwój sieci i innej fizycznej infrastruktury energetycznej w całej UE.
Aby dostosować infrastrukturę sieciową do przyszłych wyzwań, Komisja proponuje dodatkowe sposoby finansowania. Takimi przykładami są podział kosztów i łączenie: coraz bardziej zintegrowana transgraniczna infrastruktura energetyczna przynosi korzyści poza terytorium, na którym jest budowana. Sprawia to, że sprawiedliwy i przejrzysty podział kosztów ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia nieproporcjonalnych obciążeń dla lokalnych konsumentów. Aby rozwiązać ten problem, europejski pakiet dotyczący sieci ma na celu zapewnienie większej przejrzystości i sprawiedliwości w sposobie oceny kosztów i korzyści. Łączenie projektów infrastrukturalnych może również ułatwić finansowanie, na przykład poprzez utworzenie spółek celowych, co przyciągnie dodatkowe inwestycje.
Ogłoszone przez przewodniczącą Ursulęvon der Leyen w orędziu o stanie Unii w 2025 r. 8 autostrad energetycznych odpowiada na najpilniejsze potrzeby infrastrukturalne, które wymagają dodatkowego krótkoterminowego wsparcia i zaangażowania w realizację. Zostały one wybrane na podstawie ich strategicznego znaczenia dla dokończenia budowy unii energetycznej oraz poziomu wsparcia politycznego ze strony UE potrzebnego do ich pomyślnej realizacji.
Komisja jest zdecydowana niezwłocznie przyspieszyć prace nad autostradami energetycznymi poprzez wzmocnioną koordynację polityczną, wykorzystując regionalne grupy wysokiego szczebla, mobilizując wsparcie koordynatorów europejskich i ściśle współpracując z grupą zadaniową ds. unii energetycznej, rozszerzając w razie potrzeby zasięg poza państwa członkowskie UE. Każdy projekt będzie traktowany priorytetowo na szczeblu UE, a Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w przyznawaniu im tego samego priorytetu na szczeblu krajowym.
Kolejne kroki
Wnioski ustawodawcze zostaną teraz przekazane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ramach zwykłej procedury ustawodawczej. Jednocześnie Komisja będzie nadal ściśle współpracować z państwami członkowskimi i wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu realizacji kluczowych transgranicznych projektów dotyczących infrastruktury energetycznej – ostatnio opublikowanych w ramach drugiej unijnej listy projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania. Taka współpraca będzie miała kluczowe znaczenie dla szybkiej realizacji inicjatywy dotyczącej autostrad energetycznych, a także dla przyspieszenia wydawania pozwoleń na projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych, projekty dotyczące magazynowania i stacje ładowania.
Europejski pakiet sieciowy to coś więcej niż tylko polityka. To nasze zobowiązanie na rzecz przyszłości sprzyjającej włączeniu społecznemu, w której każda część Europy czerpie korzyści z rewolucji energetycznej: tańsza czysta energia, mniejsza zależność od importowanych paliw kopalnych, bezpieczeństwo dostaw i ochrona przed wstrząsami cenowymi. Symbolizuje naszą determinację w pokonywaniu wyzwań poprzez jedność, zapewniając prawdziwą reakcję UE na wyzwanie o znaczeniu unijnym.Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw czystej, sprawiedliwej i konkurencyjnej transformacji
Prawdziwie połączony i zintegrowany system energetyczny jest podstawą silnej i niezależnej Europy. Aby to osiągnąć, potrzebujemy sieci infrastruktury energetycznej obejmującej kable, rury i sieci, która jest aktualna, w pełni wzajemnie połączona i która umożliwia swobodny i bezpieczny przepływ czystej, przystępnej cenowo, rodzimej energii do każdego zakątka Unii. To jest dokładnie to, co proponujemy dzisiaj: wspólny europejski projekt energetyczny, który wspiera przystępne cenowo warunki życia, konkurencyjność gospodarczą, bezpieczeństwo i dekarbonizację.Dan Jørgensen, komisarz do spraw energii i mieszkalnictwa
Kontekst
Pomimo postępów poczynionych w obecnych ramach prawnych UE nie osiągnęła poziomu wzajemnych połączeń między państwami członkowskimi, który umożliwiłby prawdziwą unię energetyczną, ponieważ kilka państw członkowskich nie jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu 15 proc. połączeń międzysystemowych do 2030 r. Koszt bezczynności jest oszałamiający: w 2022 r. paliwa kopalne miały największy udział w dostępnym zużyciu energii brutto (70 proc.) w UE, przy czym 98 proc. całej ropy naftowej i gazu wykorzystywanego w państwach członkowskich pochodziło z importu. Naraża to UE na zmienność cen i ryzyko geopolityczne.
W 2024 r. ceny energii elektrycznej dla przemysłu w UE wyniosły 0,199 EUR za kWh, w porównaniu z 0,082 EUR w Chinach i 0,075 EUR w USA. W pierwszej połowie 2025 r. średnia cena energii elektrycznej dla konsumentów w UE wahała się od 0,3835 EUR za kWh w Niemczech do 0,1040 EUR za kWh na Węgrzech, natomiast ceny energii elektrycznej dla osób niebędących gospodarstwami domowymi wahały się od 0,2726 EUR za kWh w Irlandii do 0,0804 EUR za kWh w Finlandii. Główną przyczyną tej dysproporcji jest niewystarczający poziom inwestycji i integracji naszej infrastruktury.
W związku z tym kluczowe znaczenie ma zwiększenie wsparcia finansowego. W wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 Komisja zaproponowała pięciokrotne zwiększenie budżetu instrumentu „Łącząc Europę” – Energia z 5,84 mld EUR do 29,91 mld EUR. Finansowanie publiczne zostanie uzupełnione działaniami mającymi na celu pozyskanie inwestycji prywatnych w ramach przyszłej strategii inwestycyjnej na rzecz czystej energii.
