W odpowiedzi na falę represji wobec demonstrantów, polityków opozycji i niezależnych mediów KE zawiesza ruch bezwizowy dla gruzińskich posiadaczy paszportów dyplomatycznych.
Mechanizm zawieszający zwolnienie z obowiązku wizowego jest uruchamiany w odpowiedzi na celowe i ciągłe naruszanie przez Gruzję zobowiązań podjętych w ramach ruchu bezwizowego w kluczowych obszarach demokracji i praw podstawowych.
Liberalizacja reżimu wizowego ma na celu wspieranie kontaktów międzyludzkich i promowanie wspólnych wartości, w tym poszanowania praw człowieka i zasad demokratycznych. Działania władz gruzińskich od października 2024 r., w tym represje wobec demonstrantów, polityków opozycji i niezależnych mediów, miały negatywny wpływ na sytuację w Gruzji i doprowadziły do naruszenia kilku praw podstawowych i międzynarodowych standardów prawnych. Gruzja odmówiła również dostosowania się do polityki wizowej UE, co jest zasadniczym warunkiem utrzymania ruchu bezwizowego. Komisja uważa, że działania władz gruzińskich podważają zasady, na których opiera się liberalizacja reżimu wizowego.
W wytycznych zaleca się wzmożoną kontrolę wszystkich obywateli Gruzji przekraczających granice zewnętrzne UE: przedstawiciele władz gruzińskich muszą posługiwać się paszportemdyplomatycznym lub służbowym podczas podróży do UE w celach oficjalnych i dyplomatycznych. Brak takiego działania może skutkować wydaniem zakazu wjazdu.
Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby wszyscy obywatele Gruzji byli sprawdzani w krajowych i europejskich bazach danych, takich jak wizowy system informacyjny,system informacyjny Schengen i inne publiczne bazy danych. System wjazdu/wyjazdu, który jest stopniowo wprowadzany w UE od października ubiegłego roku, zapewnia dodatkową warstwę kontroli bezpieczeństwa.
Ponadto w przypadku, gdy posiadacze gruzińskich paszportów dyplomatycznych, służbowych i urzędowych ubiegają się o wizę Schengen, zachęca się państwa członkowskie do przeprowadzenia szczegółowej kontroli przesiewowej, przeprowadzenia rozmowy i zażądania dokumentów potwierdzających od tych osób ubiegających się o wizę. Państwa członkowskie powinny odmówić wydania wizy w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do wiarygodności informacji przekazywanych przez osoby ubiegające się o wizę.
Dzisiejsza decyzja jest odpowiedzią na brutalne represje wobec pokojowych demonstrantów, przeciwników politycznych i niezależnych mediów, które rozpoczęły się po ogłoszeniu przez władze gruzińskie, że nie rozpoczną negocjacji z UE do 2028 r. Liberalizacja reżimu wizowego ma kluczowe znaczenie dla ułatwienia mobilności między UE a krajami partnerskimi na całym świecie. Ci, którzy nie przestrzegają praw podstawowych, nie powinni korzystać z tej wolności. UE stoi po stronie narodu gruzińskiego. Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji
Jeśli rząd zaatakuje własny naród, uciszy dziennikarzy i ograniczy wolność, będą konsekwencje. UE pozbawiła już Gruzję środków finansowych z powodu regresu demokracji. Dziś Europa powstrzymuje osoby związane z opresyjnymi władzami gruzińskimi, w tym gruzińskich dyplomatów, przed swobodnym podróżowaniem po Unii Europejskiej. Gruzini mają nasze pełne poparcie, ale nie ma miejsca dla tych, którzy reprezentują represje w naszej Unii.Kaja Kallas, wysoka przedstawicielka Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodnicząca Komisji
Ostatnie wydarzenia w Gruzji naruszają prawo do wolności zrzeszania się, wypowiedzi i prywatności, co stanowi regres demokracji. UE musi zareagować. Dziś po raz pierwszy korzystamy ze zmienionego mechanizmu zawieszającego zwolnienie z obowiązku wizowego. Magnus Brunner, komisarz do spraw wewnętrznych i migracji
Kolejne kroki
Tymczasowe zawieszenie potrwa 12 miesięcy, do 6 marca 2027 r. Jeżeli władze gruzińskie nie rozwiążą kwestii związanych z zarządzaniem i praworządnością, Komisja może przedłużyć zawieszenie na okres do 24 miesięcy. Komisja może również podjąć decyzję o rozszerzeniu środka na wszystkich obywateli Gruzji.W tym czasie to do władz gruzińskich należy naprawienie sytuacji. Komisja zdecydowanie zachęca władze gruzińskie do konstruktywnego zaangażowania się w ten proces.
Wytyczne zostaną przedstawione państwom członkowskim w Radzie UE w dniu 27 marca („Grupa Robocza ds. Wiz”). Komisja będzie ściśle monitorować ich wdrażanie wraz z państwami członkowskimi.
Kontekst
Decyzja ta jest następstwem zawieszenia umowy o ułatwieniach wizowych między UE a Gruzją zaproponowanej przez Komisję w grudniu 2024 r. i przyjętej przez Radę w styczniu 2025 r., egzekwowanej już przez 19 państw członkowskich UE.
Decyzja w ramach zmienionego mechanizmu zawieszającego zwolnienie z obowiązku wizowego ponownie nakłada obowiązek wizowy na posiadaczy paszportów dyplomatycznych, służbowych i urzędowych na szczeblu UE (na pobyty do 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu), zapewniając jednocześnie, że dwustronne zwolnienia z obowiązku wizowego dla tych grup nie będą już możliwe. Zawieszenie ma formę rozporządzenia wykonawczego Komisji i w lutym 2026 r. otrzymało pozytywną opinię od państw członkowskich zgodnie z procedurą komitetową.
Zmieniony mechanizm zawieszający zwolnienie z obowiązku wizowego, który wszedł w życie w grudniu 2025 r., zapewnia UE silniejsze i szybsze narzędzia reagowania na nadużycia związane z ruchem bezwizowym, zagrożenia dla bezpieczeństwa i regres praw podstawowych.
