Rośnie ilość wzajemnych połączeń energetyczne w całej UE i poza nią. 235 projektów transgranicznych właśnie otrzymało zaproszenie do instrumentu „Łącząc Europę”.
Artykuł prasowy
1 grudnia 2025
Przedstawicielstwo w Polsce
Czas na przeczytanie: 5 min
Komisja przyznała 235 transgranicznym projektom energetycznym status projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania (PWZ) i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania (PWZ)– drugi taki wykaz od czasu jego uruchomienia w 2023 r.
Wybrane projekty będą kwalifikować się do ubiegania się o finansowanie unijne z instrumentu „Łącząc Europę” i będą korzystać z przyspieszonych procesów wydawania pozwoleń i procedur regulacyjnych w celu szybkiej realizacji i realizacji.
Te projekty przekrojowe wzmocnią łączność energetyczną na całym kontynencie, zbliżając się do ukończenia unii energetycznej. Umożliwiając kluczowe połączenia międzysystemowe w całej UE i z krajami sąsiadującymi, projekty te mogą odgrywać strategiczną rolę w zwiększaniu konkurencyjności UE, dekarbonizacji oraz zwiększaniu bezpieczeństwa energetycznego i niezależności energetycznej Europy.
Zgodnie z niedawnym badaniem Komisji potrzeby inwestycyjne w zakresie europejskiej infrastruktury energetycznej – sieci elektroenergetycznych, wodorowych i CO2 – wyniosą blisko 1,5 bln EUR w latach 2024–2040. Ten zestaw projektów i związane z nim oczekiwane wielkości inwestycji przyczynią się do zaspokojenia potrzeb określonych na 2040 r.
Lista wybranych projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania obejmuje:
113 projektów dotyczących energii elektrycznej, energii morskiej i inteligentnych sieci elektroenergetycznych, które będą miały zasadnicze znaczenie dla integracji rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii.
100 projektów dotyczących wodoru i elektrolizerów, które odegrają ważną rolę w integracji i dekarbonizacji systemu energetycznego UE.
17 projektów dotyczących infrastruktury transportu dwutlenku węgla, które przyczynią się do rozwoju rynku wychwytywania i składowania dwutlenku węgla.
3 projekty inteligentnych sieci gazowych mające na celu cyfryzację i modernizację sieci gazu ziemnego.
dalsze włączanie dwóch długotrwałych projektów łączących Maltę i Cypr z europejską siecią gazową na kontynencie.
Komisja będzie wspierać realizację tych projektów poprzez zwiększoną koordynację polityczną z zainteresowanymi państwami członkowskimi, w oparciu o grupę zadaniową ds. unii energetycznej i regionalne grupy wysokiego szczebla mające na celu wspieranie rozwoju infrastruktury energetycznej w kluczowych regionach, w tym z krajami partnerskimi.
Jak podkreślono w planie działania Komisji na rzecz przystępnej cenowo energii, wydajna sieć energetyczna ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia przejścia na czystą energię oraz zapewnienia dostępności i przystępności cenowej energii zarówno dla przemysłu, jak i gospodarstw domowych w całej Europie.
Zapewnienie dobrze zintegrowanej i zoptymalizowanej europejskiej sieci energetycznej ma równie kluczowe znaczenie dla przyspieszenia racjonalnego pod względem kosztów i przejścia na czystą energię. Komisja przedstawi wkrótce europejski pakiet dotyczący sieci w celu dalszego przyspieszenia rozwoju niezbędnej infrastruktury energetycznej w Europie. Komisja omówi również inicjatywę dotyczącą autostrad energetycznych, zainicjowaną przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen w jej ostatnim orędziu o stanie Unii Europejskiej, która w trybie pilnym zajmie się problemem wąskich gardeł w transgranicznej infrastrukturze energetycznej i zwiększy ogólną odporność systemu energetycznego UE.
Projekty te są czymś więcej niż transgranicznymi projektami infrastrukturalnymi, stanowią one podstawę naszej unii energetycznej. Wzmacniają one nasz system energetyczny UE poprzez ujednolicenie mocnych stron 27 uzupełniających się systemów, torując drogę Europie, w której zielona, konkurencyjna i bezpieczna energia jest nie tylko obietnicą, ale wspólną rzeczywistością. Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw czystej, sprawiedliwej i konkurencyjnej transformacji
Infrastruktura energetyczna jest nie tylko podstawą unii energetycznej – jest ona podstawą silnej i dostatniej Europy. Aby sprostać dzisiejszym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa, konkurencyjności i dekarbonizacji, Europa potrzebuje systemu energetycznego, który będzie zarówno odporny, jak i dostosowany do przyszłych wyzwań. Projekty, które wybraliśmy do wsparcia, odegrają kluczową rolę w dostarczaniu obywatelom i przedsiębiorstwom czystszej, tańszej i bezpieczniejszej energii. Dan Jørgensen, komisarz do spraw energii i mieszkalnictwa
Kolejne kroki
Po dzisiejszym przyjęciu lista PWZ i PMI zostanie przedłożona Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w formie aktu delegowanego do kontroli, zgodnie z rozporządzeniem TEN-E. Obaj współprawodawcy mają dwa miesiące na przyjęcie lub odrzucenie wykazu w całości, ale nie mogą go zmienić. Na wniosek współprawodawców proces ten może zostać przedłużony o dwa miesiące. Po przyjęciu wykazu Komisja będzie dalej wzmacniać współpracę z promotorami projektów i państwami członkowskimi, aby pomóc w zapewnieniu jak najsprawniejszej i jak najszybszej realizacji wybranych projektów.
W tym tygodniu Komisja Europejska organizuje Dni Energii PWZ, które są poświęcone praktycznej realizacji PWZ i PWZ. W wydarzeniu weźmie udział komisarz ds. energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen.
Kontekst
Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania mają na celu uzupełnienie unijnego rynku energii i przyczynienie się do osiągnięcia celów neutralności klimatycznej, zapewniając wszystkim Europejczykom dostęp do przystępnej cenowo, niezawodnej i odnawialnej energii. PMI obejmują infrastrukturę transgraniczną między UE a państwami trzecimi, przyczyniając się do realizacji celów UE w zakresie energii i klimatu, w tym niedawno przyjętej globalnej wizji.
Przyjęta dziś lista jest drugą unijną listą projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania ustanowioną na mocy zmienionego rozporządzenia w sprawie transeuropejskich sieci energetycznych (TEN-E) z 2022 r., która przenosi nacisk z paliw kopalnych na niskoemisyjną, odporną i wydajną infrastrukturę transgraniczną. W rozporządzeniu określono kryteria wspierania transgranicznych projektów dotyczących infrastruktury energetycznej, które mogą pomóc Unii w osiągnięciu jej celu w zakresie klimatu i energii, jakim jest neutralność klimatyczna do 2050 r. Takie wykazy są przyjmowane co dwa lata, po szeroko zakrojonych konsultacjach z zainteresowanymi stronami w grupach regionalnych i konsultacjach publicznych.
Od 2014 r. w ramach instrumentu „Łącząc Europę” (instrument „Łącząc Europę” – Energia) przeznaczono 8 mld euro na projekty przewodnie. Doskonałym przykładem przełomowych projektów transgranicznych jest synchronizacja Bałtyku, dzięki której państwa bałtyckie odzyskały niezależność od rosyjskiej sieci elektroenergetycznej, w pełni włączając te trzy kraje do systemu energetycznego UE. W wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 Komisja zaproponowała pięciokrotne zwiększenie budżetu instrumentu „Łącząc Europę” – Energia z 5,84 mld EUR do 29,91 mld EUR.
